Impresje o kościele luterańskim w Gierałcicach

Niedaleko Kluczborka, około 15 kilometrów na zachód znajduje się miasteczko Wołczyn, w którym istnieje parafia luterańska. Prócz kościoła w mieście, znajdują się jeszcze 3 kościoły lub kaplice filialne, w Byczynie, Paruszowicach i Gierałcicach.  W tym ostatnim miejscu znajduje się piękna drewniana świątynia z końca XVII wieku. Jednakże jej korzenie są starsze. Pierwsze miejsce kultu powstało w tym miejscu jako kaplica cmentarna rodziny Gierałtowskich na przełomie XV i XVI wieku.

Ewangelicy pojawili się w miejscowości na początku drugiej połowy XVI wieku. W 1617 roku przejętą kaplicę cmentarną przebudowali na kościół, który najprawdopodobniej w 1694 przeszedł gruntowną przebudowę uzyskując obecny kształt. Świątynia w przeważającej części drewniana, zbudowana została w konstrukcji zrębowej (poziome bale łączone w narożnikach na zamek) mieszanej z sumikowo-łątkową (pionowe belki pomiędzy które w wyżłobienia wsuwa się poziomo deski, lub ewentualnie belki). Na szczycie zlokalizowana jest kwadratowa wieża z dzwonem z 1694 roku. Całość pokryta jest gontem, podobnie jak i ściany kościoła.

Wnętrze jednonawowe w formie salowej przykryte prostym stropem, obniżonym jedynie w zakrystii. Co ciekawe, nad tym pomieszczeniem widać starą polichromię renesansową, która pierwotnie znajdowała się w innym miejscu, a przy przebudowie deski wykorzystano ponownie, jednak w układzie całkowicie swobodnym. Ołtarz w formie ambony powstał w stylu barokowym, a zdobią go postacie ewangelistów. Boczne ściany zabudowane są emporami wspartymi na 8 słupach. Na balustradach galerii wiszą kartusze herbowe z XVII wieku oraz inne pamiątki przypominające minione czasy. Szczególnie ciekawym przypadkiem różnorodności etnicznej ziemi opolskiej jest tablica upamiętniająca żołnierzy armii niemieckiej poległych w pierwszej wojnie światowej. Podobnie ciekawie wygląda wspomnienie Jana Staronina zapisane szwabachą, chociaż w języku polskim. Wszystkie te zabytki stają się świadkami skomplikowanej historii mieszkańców okolicznych ziem, które do połowy XX wieku pozostawały poza terytorium państwa polskiego. 

Całość okala cmentarz obsadzony starodrzewem wraz z zachowanymi jeszcze nagrobkami z XIX wieku… Zajrzyjcie! Naprawdę pięknie!

dr Michał Jadwiszczok

Fot. dr Michał Jadwiszczok
Fot. dr Michał Jadwiszczok
Fot. dr Michał Jadwiszczok
Fot. dr Michał Jadwiszczok